Cechy charakterystyczne tego okresu w porównaniu do czasu niemowlęctwa to:
- zmiana intensywności wzrostu, szczuplenie sylwetki, zmiana proporcji ciała;
- zapotrzebowanie na energię i większość składników odżywczych u dzieci w okresie poniemowlęcym obniża się w przeliczeniu na 1 kg masy ciała w porównaniu z okresem niemowlęcym, ale sumaryczne zapotrzebowanie na energię jest większe niż przed skończeniem 1.rż
- rozwój układu nerwowego i immunologicznego;
- rozwój psychomotoryczny;
- kształtowanie się nawyków żywieniowych na całe życie!;
- zmiany aktywności fizycznej (dziecko zaczyna chodzić, biegać);
- wahania apetytu (są zjawiskiem naturalnym, normalnym i powszechnym);
- programowanie żywieniowe: wpływ na ryzyko rozwoju niektórych chorób przewlekłych;
- otwarte na poznawanie nowości – faktury, kształty, kolory, ale może się także pojawić opór przed nieznanym;
- wykazuje potrzebę samodzielnej aktywności (często dziecko chce samo jeść i warto mu na to pozwolić);
- etap przekory i negatywizmu oraz chęci decydowania o sobie, które mogą mieć przełożenie na preferencje żywieniowe.
1., 2. i 3. rok życia mieszczą się w tym newralgicznym czasie 1000 pierwszych dni życia, kiedy to następuje intensywne programowanie metaboliczne. Żywiąc dziecko w określony sposób można więc skierować jego rozwój na odpowiednie lub niekorzystny „szlak” i tym samym zmniejszając lub zwiększając ryzyko chorób w przyszłości. Dzisiaj wiemy, że mamy duży wpływ na to, czy dziecko będzie w przyszłości otyłe, czy będzie cierpiało w związku z tym na zaburzenia metaboliczne, jednak najprawdopodobniej zależności między żywieniem w pierwszych latach życia a stanem zdrowia w dorosłości jest znacznie więcej.
Jakie mogą być potencjalne skutki błędów żywieniowych dla dziecka wieku poniemowlęcym, to:
- nieodpowiedni wzrost;
- zaburzenia mineralizacji kości (witamina D, wapń, magnez);
- zaburzenia funkcji poznawczych (żelazo);
- infekcje (żelazo, omega 3;
- zaburzenia trawienia (błonnik, witaminy z grupy B, niewłaściwe proporcje makroskładników;
- niedożywienie:
– obniżona odporność,
– opóźnienie rozwoju intelektualnego, problemy z uczeniem
– zaburzenie rozwoju psychospołecznego
- nadwaga/ otyłość :
– zaburzenia metaboliczne
– ryzyko przewlekłych chorób w wieku starszym
– problemy psychologiczne
Jak żywić dziecko w tym czasie?
Dieta musi dostarczać wszystkich składników odżywczych, niezbędnych do kształtowania układu nerwowego i odpornościowego (kwasów tłuszczowych omega 3, żelaza, witamin z grypy B, cynku, magnezu itp.) oraz gospodarki mineralnej kości (wapń, magnez, witamina D). Jeżeli dziecko uczęszcza do żłobka i przedszkola, duży ciężar odpowiedzialności za właściwe żywienie spoczywa na tych placówkach. Jeżeli dziecko spożywa tam 3 posiłki, to aż 75% posiłków, jakie otrzymuje w ciągu całej doby je właśnie w żłobku/przedszkolu, a pozostałe 25% – w domu. Można więc powiedzieć, że zdrowie dziecka oraz nawyki żywieniowe dużej mierze zależą od sposobu żywienia jakie oferuje placówka. Warto więc, wybierając placówkę dla swojej pociechy, kierować się m.in. tym kryterium.
